Những Lưu Ý Thuốc Sử Dụng Cho Phụ Nữ Mang Thai | Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long
Sản Phụ

Những Lưu Ý Thuốc Sử Dụng Cho Phụ Nữ Mang Thai

14-06-2019

Phụ nữ có thai là một trong những đối tượng cần chú ý đặc biệt khi sử dụng thuốc. Khi sử dụng thuốc cho phụ nữ có thai luôn luôn phải cân nhắc giữa lợi ích chữa bệnh cho người mẹ và nguy cơ cho thai nhi vì việc sử dụng thuốc cho người mẹ ít nhiều sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi nhất là 3 tháng đầu và 3 tháng cuối thai kỳ.
Bên cạnh đó những thay đổi chức năng tim mạch, hô hấp, tiêu hóa, thận và gan, phụ nữ trong thời kỳ mang thai có thể thay đổi quá trình hấp thu, phân bố, chuyển hóa và thải trừ của thuốc. Cụ thể:
Quá trình hấp thu: Tăng PH dạ dày trong thời kỳ mang thai có thể ảnh hưởng đến sự hấp thu thuốc có bản chất acid yếu và base yếu. Ngoài ra, buồn nôn, nôn và chậm tháo rỗng dạ dày cũng có thể làm thay đổi sự hấp thu của thuốc.
Qúa trình phân bố: 

  • Do tăng lượng mỡ trong cơ thể người mẹ khi mang thai, thể tích phân bố các thuốc tan trong lipid có thể tăng lên. 
  • Nồng độ albumin giảm làm cho thể tích phân bố của các thuốc liên kết nhiều với protein huyết tương tăng lên . 
  • Nồng độ thuốc không liên kết vẫn tương đối ổn định do các thuốc này nhanh chóng được đào thải qua gan và thận. 
  • Các thuốc thân lipid sẽ giảm tốc độ thải trừ do có thể tích phân bố lớn hơn.

Quá trình chuyển hóa: 
Thay đổi enzym CYP450 ảnh hưởng đến chuyển hóa thuốc trong thời kỳ mang thai. 
Nồng độ các enzym CYP3A4 và CYP2D6 đều tăng, trong khi nồng độ CYP1A2 giảm. 
Ngoài ra, tăng nồng độ estrogen và progesteron cũng làm thay đổi hoạt tính của các enzym gan, có thể làm tăng thải trừ một số thuốc nhưng lại gây tích lũy một số thuốc khác.
Qúa trình thải trừ: 
Trong thời kỳ mang thai, thể tích huyết tương, cung lượng tim và mức lọc cầu thận của người mẹ tăng lên, có thể dẫn đến giảm nồng độ của các thuốc thải trừ qua thận. Điều này có thể đem lại lợi ích trong việc giảm thiểu các biến cố bất lợi trong thai kỳ.

Lưu Ý Khi Sử Dụng Thuốc Cho Phụ Nữ Có Thai

  • Không có bất cứ loại thuốc nào là tuyệt đối an toàn cho phụ nữ có thai
  • Việc sử dụng thuốc luôn phải cân nhắc giữa lợi ích chữa bệnh cho mẹ và an toàn cho thai nhi. Tuyệt đối không được tự ý dùng thuốc phải hỏi ý kiến của bác sĩ, dược sĩ.
  • Đọc kỹ hưỡng dẫn về việc sử dụng thuốc trong thai kỳ
  • Trước khi uống thuốc phụ nữ có thai nên xem xét kỹ về tính an toàn của thuốc được phân loại trong bảng dưới đây cho mỗi sản phẩm thuốc:

*FDA: Cục quản lý thực phẩm và dược phẩm Hoa Kỳ
Ghi chú:  Các chế phẩm có 2 hoạt chất trở lên được xếp theo hoạt chất có nguy cơ cao hơn.

DS. Lê Châu Thanh Nguyên, Khoa Dược – bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long