Một trường hợp bệnh nhân (nam, 51 tuổi) bị đau đầu kéo dài, vị trí và hướng lan toả rộng dần từ đau vùng cổ gáy đã lan ra 2 thái dương và trước trán. Đặc biệt do tình trạng đau càng tăng lên khi thay đổi tư thể đã làm cho bệnh nhân không dám vận động nhiều gây ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt thường ngày.

        Trước đó người bệnh đã đến khám tại 2 bệnh viện và được chụp CTScan não nhưng đều không phát hiện bất thường, người bệnh vẫn bị đau đầu, buồn nôn. Khi nhập viện BV Hoàn Mỹ Sài Gòn, bác sĩ thăm khám lâm sàng và chỉ định chụp MRI sọ não với lý do nghi ngờ một tổn thương nội sọ gây đau đầu do giảm áp.

Kết quả phát hiện: Tụ máu mãn tính dưới màng cứng hai bên bán cầu, bên phải> trái.

MRI (hình A và B) có những khối máu tụ to dưới màng cứng ở 2 bên

Sau khi xác định chính xác nguyên nhân gây ra tình trạng đau đầu kéo dài, bệnh nhân được chuyển đến bệnh viện chuyên khoa, được phẫu thuật hút máu tụ với 4 mũi khoan (mỗi bên 2) thành công và hậu phẫu tình trạng bệnh cũng ổn định. Bệnh xuất viện sau 4 ngày nằm viện.

BÀN LUẬN: Máu tụ dưới màng cứng mãn tính thường do rách các tĩnh mạch liên lạc sau những chấn thương không nặng. Từ khi máu chảy đến khi có dấu hiệu lâm sàng để chẩn đoán được phải trên 3 tuần vì lượng máu chảy ra từ từ, máu chảy ra đến đâu lại có hiện tượng tan huyết đến đó nên chúng lắng đọng lại tạo thành một cái bao bên trong chứa huyết tương cùng các sản phẩm của quá trình tan huyết, cứ thế cái bao lớn dần với áp lực thẩm thấu bên trong lớn hơn rất nhiều so với bên ngoài nên lượng nước từ các môi trường xung quanh sẽ đi vào bên trong cái bao đó và làm cho nó lớn thêm ra đến khi được chẩn đoán thì khối máu tụ có thể phủ khắp một bán cầu đại não. Trên thực tế thì rất khó xác định thời điểm chấn thương vì sau chấn thương thì bệnh nhân thường quên hết các sự việc diễn ra trước đó, bệnh nhân thường đến khám vì:

- Lú lẫn

- Chậm chạp hơn trước đó, cũng có thể vì các triệu chứng của tăng áp lực nội sọ (gây nhức đầu, nôn ói, tâm thần trì trệ có khi phù gai thị hoặc liệt nửa người, có trường hợp người thân quả quyết rằng bệnh nhân không bị chấn thương trứơc đó)

- Vấn đề điều trị rất đơn giản: qua hai hoặc ba lỗ khoan và xẻ màng cứng hình chữ thập,  máu tụ loãng màu sẫm có khi lợn cợn máu cục sẽ trào ra

- Vì máu tụ dưới màng cứng bán cấp (> 1 tuần): đồng đậm độ, nên có thể khó nhận thấy trên CT. Nếu cần xác định có thể chụp CT não với chất tương phản giúp tăng quang mạch máu vùng vỏ não. Do đó bệnh nhân có thể đến khám tại 2 bệnh viện trong giai đoạn này và không được phát hiện tình trạng máu tụ trên CT Scan não.

Kinh nghiệm rút ra từ trường hợp bệnh này là thỉnh thoảng rất khó phát hiện máu tụ dưới màng cứng bán cấp trên CT khi tổn thương này đồng đậm độ và liên quan tới nhu mô não. Thế nhưng,  MRI có thể khắc phục nhược điểm này.

BS. HUỲNH VĂN PHỤNG

Chuyên Khoa Nội Thần Kinh – BV Hoàn Mỹ Sài Gòn