|
Mục tiêu chính
1. Nháºn ra vùng Ä‘Æ°á»ng huyết nào là an toàn và vùng Ä‘Æ°á»ng huyết nào là không an toàn.
2. Biết cách tá»± Ä‘o, Ä‘á»c và ghi kết quả Ä‘Æ°á»ng huyết.
3. Biết cách tá»± xá» trí ngay nếu Ä‘Æ°á»ng huyết của bạn quá thấp hoặc quá cao.
1. Mục tiêu thứ 1: Nháºn ra vùng Ä‘Æ°á»ng huyết nào là an toàn và vùng Ä‘Æ°á»ng huyết nào là không an toàn
Vùng Ä‘Æ°á»ng huyết an toàn của bạn là bao nhiêu? Theo Hiệp Há»™i Äái Tháo Ä‘Æ°á»ng Hoa Kỳ (ADA), Ä‘a số bệnh nhân, mức Ä‘Æ°á»ng huyết an toàn là:
- TrÆ°á»›c ăn : 90 - 130mg/dl (5,0 – 7,2mmol/l)
- Sau ăn 2 giỠ: < 180mg/dl (10mmol/l)
- TrÆ°á»›c khi ngủ :110 – 150mg/dl (6,0 – 8,3mmol/l)
Tùy lứa tuổi, giai Ä‘oạn bệnh, mức Ä‘á»™ các biến chứng... mà vùng Ä‘Æ°á»ng huyết an toàn của má»—i ngÆ°á»i bệnh có thể khác nhau. Càng lá»›n tuổi, càng nhiá»u bệnh nặng kèm theo (Suy tháºn mãn, suy tim, xÆ¡ gan…) thì mục tiêu Ä‘Æ°á»ng huyết có thể cao hÆ¡n má»›i an toàn
Làm gì để không bị rÆ¡i vào vùng Ä‘Æ°á»ng huyết nguy hiểm?
- Biết cách tá»± theo dõi Ä‘Æ°á»ng huyết:
+ Äo và Ä‘á»c kết quả
+ Ghi nháºt ký
- Biết mức Ä‘Æ°á»ng huyết cần đạt (vùng an toàn)
- Biết xá» trí khi Ä‘Æ°á»ng huyết dao Ä‘á»™ng nhiá»u (quá cao hay quá thấp).
2. Mục tiêu thứ 2: Biết cách tá»± Ä‘o, Ä‘á»c và ghi kết quả Ä‘Æ°á»ng huyết
Má»™t bá»™ máy Ä‘o Ä‘Æ°á»ng huyết gồm
- Máy Ä‘o Ä‘Æ°á»ng, có bá»™ pháºn nháºn máu, có màn hình hiện kết quả.
- Há»™p que thá» (strip).
- Kim và bút lấy máu.
- Dung dịch để kiểm tra máy và giấy thá».
Cách sá» dụng máy Ä‘o Ä‘Æ°á»ng huyết
- Gắn que thá» vào máy.
- Thấm máu vào que.
- Äợi máy báo kết quả sau 5 – 30 giây.
Nên tá»± Ä‘o Ä‘Æ°á»ng huyết khi nào?
- Khôngcó hÆ°á»›ng dẫn giống nhau cho má»i bệnh nhân.
- Tuỳ vào từng ngÆ°á»i bệnh cụ thể
- Chế độ thuốc.
- Tuổi tác.
- Tính ổn định của Ä‘Æ°á»ng huyết
- Sở thích cá nhân
- Tài chính
Lá»i khuyên
- Khi má»›i được chẩn Ä‘oán hoặc khi thay đổi chế Ä‘á»™ Ä‘iá»u trị: nên Ä‘o 2 – 4 lần má»—i ngày vào trÆ°á»›c các bữa ăn chính và trÆ°á»›c khi Ä‘i ngủ.
- ÄTÄ Ä‘ang dò liá»u insulin.
Ví dụ:
- Khi Ä‘Æ°á»ng huyết Ä‘ã tÆ°Æ¡ng đối ổn định thì các bạn vẫn nên Ä‘o 1 – 2 lần má»—i tuần:
+ 1 mẫu Ä‘Æ°á»ng huyết Ä‘ói
+ 1 mẫu Ä‘Æ°á»ng huyết 2 giá» sau ăn bất kỳ.
- Ngoài ra, có thể Ä‘o Ä‘Æ°á»ng huyết Ä‘á»™t xuất:
+ 1-2giá» sau bữa ăn vá»›i thức ăn má»›i, lạ hoặc sau ăn tiệc (kinh nghiệm vá» dinh dưỡng)…
+ Khi nghi ngá» hạ Ä‘Æ°á»ng huyết.
+ Khi bị ốm hoặc khi thấy không khoẻ trong ngÆ°á»i
Chá»n máy
- Äá»™ chính xác và Ä‘á»™ tin cáºy của máy?
- Giá cả phù hợp?
- Dễ sỠdụng?
- Các phụ tùng Ä‘i kèm dá»… tìm? (nhÆ° pin, các que thá» có quá đắt không?)
- Máy có lÆ°u kết quả không? Và lÆ°u được bao nhiêu?
- Thá»i gian cho kết quả.
3. Mục tiêu thứ 3: Biết cách tá»± xá» trí ngay nếu Ä‘Æ°á»ng huyết của bạn quá thấp hoặc quá cao
Hạ Ä‘Æ°á»ng huyết: Khi Ä‘Æ°á»ng huyết < 60 mg/dL
Bạn sẽ nhanh chóng có má»™t hay nhiá»u triệu chứng sau, xuất hiện dần từ nhẹ đến nặng hÆ¡n: co giáºt, hôn mê
- Vã mồ hôi, tay chân lạnh toát.
- Mệt lả
- Run, bủn rủn.
- Lo lắng, hốt hoảng, hồi hộp.
- Hoa mắt, nhìn má».
- Tê vòng quanh miệng.
- Nói khó
Những việc cần làm ngay
Ngay sau khi nháºn biết có những dấu hiệu kể trên, bạn phải gá»i lá»›n ngÆ°á»i nhà đến giúp, gồm:
- Ngáºm 3 viên kẹo ngá»t, hoặc pha 3 muá»—ng cafe Ä‘Æ°á»ng cát vá»›i má»™t ít nÆ°á»›c, rồi uống ngay.
- Äợi sau 5 phút, nếu vẫn chÆ°a bá»›t, có thể uống nÆ°á»›c Ä‘Æ°á»ng lần nữa.
- Trong trÆ°á»ng hợp quá nặng (co giáºt, hôn mê), phải nhanh chóng Ä‘Æ°a bệnh nhân đến cÆ¡ sở y tế gần nhất. Nên nhá»›, không được cố nhét đồ ăn thức uống vào miệng má»™t ngÆ°á»i dang hôn mê.
Sau khi qua khá»i cÆ¡n hạ Ä‘Æ°á»ng huyết, bạn cÅ©ng cần thông báo lại cho bác sÄ© Ä‘iá»u trị của bạn biết.
4. Váºy ích lợi của tá»± theo dõi Ä‘Æ°á»ng huyết là gì?
- Bạn sẽ chủ Ä‘á»™ng hÆ¡n khi cùng vá»›i BS Ä‘iá»u trị kiểm soát tốt bệnh tiểu Ä‘Æ°á»ng và phòng các biến chứng do nó gây ra.
- Giúp tá»± tin trong Ä‘iá»u chỉnh thức ăn uống phù hợp vá»›i chính bạn.
- Nháºn ra và tránh được những cÆ¡n hạ Ä‘Æ°á»ng huyết nguy hiểm.
BS. TRÆ¯Æ NG DẠUYÊN
Chuyên Khoa Ná»™i tiết – BV Hoàn Mỹ Sài Gòn |
Liên kết
3 mục tiêu cần biết khi tá»± theo dõi Ä‘Æ°á»ng huyết tại nhà 
Má»™t trong những ná»—i băn khoăn thÆ°á»ng xuyên nhất của bệnh nhân tiểu Ä‘Æ°á»ng là làm sao giữ cho mức Ä‘Æ°á»ng huyết luôn ổn định. Các chuyên gia cho rằng biết tá»± theo dõi Ä‘Æ°á»ng huyết tại nhà là cách tốt nhất. Thông qua bài viết, hy vá»ng bạn Ä‘á»c sẽ có những thông tin hữu ích để kiểm soát tốt Ä‘Æ°á»ng huyết của mình.
