Äể có thể đạt được các mục tiêu Ä‘ó, bệnh viện thưá»ng phải láºp kế hoạch chiến lược hoạt động và xây dá»±ng các chương trình hành động nhằm thá»±c thi những chiến lược Ä‘ã đỠra. Trong quá trình thá»±c thi chiến lược, thưá»ng sẽ có nhiá»u rá»§i ro xảy ra làm ảnh hưởng đến quá trình tiến đến mục tiêu cá»§a bệnh viện, vì váºy, việc thiết láºp nên hệ thống quản lý rá»§i ro trong bệnh viện là rất cần thiết nhằm tối ưu hóa hoạt động và lấp đầy nhưng khiếm khuyết này.
Quản lý rá»§i ro là má»™t quá trình được láºp kế hoạch và có hệ thống nhằm giảm bá»›t và / hoặc loại bá» xác suất mà thiệt hại sẽ xảy ra trong má»™t hoàn cảnh cụ thể. Nó bao gồm ba lÄ©nh vá»±c: xác định rá»§i ro và phòng ngừa tổn thất; giảm tổn thất; và rá»§i ro tài chính. Nhằm đạt được hiệu quả nhất trong bối cảnh bệnh viện, quản lý rá»§i ro Ä‘òi há»i má»™t phương pháp tiếp cáºn chá»§ động và Ä‘a ngành.
Ở lÄ©nh vá»±c đầu tiên – xác định rá»§i ro và phòng ngừa tổn thất – nhìn chung, các hoạt động này bao gồm việc xác định và sá»a lại cho Ä‘úng các tình huống hoặc vấn đỠmà có thể làm phát sinh những sá»± kiện hay sá»± cố mang trách nhiệm pháp lý tiá»m ẩn cho bệnh viện, nhân viên bệnh viện, bác sÄ© và nhân viên y tế khác. Những hoạt động này rất quan trá»ng để quản lý rá»§i ro thành công, vì trong hầu hết các trưá»ng hợp, chi phí ngăn ngừa bồi thưá»ng trách nhiệm pháp lý ít hÆ¡n nhiá»u so vá»›i chi phí giải quyết yêu cầu bồi thưá»ng sau khi nó xảy ra. Các hoạt động phòng ngừa tổn thất cÅ©ng bao gồm việc láºp kế hoạch và trình bày những chương trình giáo dục thưá»ng xuyên cho các khoa phòng hành chính và chuyên môn bao gồm: định hướng các nhân viên má»›i bao gồm nhân viên y tế, ná»™i trú và Ä‘iá»u dưỡng; giáo dục liên tục trong công việc đối vá»›i các vấn đỠliên quan đến quản lý rá»§i ro và pháp lý y tế; và các há»™i nghị, há»™i thảo đặc biệt cho các đối tượng mục tiêu để Ä‘áp ứng vá»›i các vấn đỠquản lý rá»§i ro cụ thể.
LÄ©nh vá»±c giảm bá»›t tổn thất bao gồm các bước được thá»±c hiện sau khi sá»± kiện hoặc sá»± cố xảy ra nhằm mục Ä‘ích giảm thiểu tác động bất lợi, tài chính hoặc nếu không sẽ ảnh hưởng đến bệnh nhân, bệnh viện và nhân viên bệnh viện. Các hoạt động giảm bá»›t tổn thất rất Ä‘a dạng, tùy thuá»™c vào sá»± kiện và hoàn cảnh cá»§a sá»± việc cụ thể, bao gồm sá»± tham gia và bắt nguồn từ nhân viên hành chính và chuyên môn trong bệnh viện. Ná»n tảng cá»§a má»™t chương trình giảm bá»›t tổn thất hiệu quả bao gồm các qui trình xác định và Ä‘áp ứng ngay khi có thể đối vá»›i sá»± cố xảy ra. Bằng cách này, bất kỳ tác động bất lợi nào có khả năng xảy ra từ sá»± cố có thể được giảm thiểu tốt nhất.
LÄ©nh vá»±c thứ ba là rá»§i ro tài chính, trong Ä‘ó bao gồm các cÆ¡ chế sá» dụng để đảm bảo có đủ các nguồn lá»±c tài chính hiện hữu để trang trải bất kỳ tình huống trách nhiệm pháp lý tiá»m ẩn nào và bao gồm cả việc mua bảo hiểm trách nhiệm pháp lý đầy đủ ở mức giá hợp lý nhằm bù vào các tổn thất Ä‘ó. Äể Ä‘áp ứng nhu cầu này, bệnh viện phải phát triển má»™t chương trình bảo hiểm trách nhiệm pháp lý tổng hợp và chuyên nghiệp, mà có thể trang trải chi phí được cho các sai sót chuyên môn cÅ©ng như các yêu cầu bồi thưá»ng do sÆ¡ suất khác. Rá»§i ro tài chính cÅ©ng bao gồm việc Ä‘àm phán có hiệu quả và việc sá» dụng các Ä‘iá»u khoản bồi thưá»ng trong hợp đồng bệnh viện để chuyển rá»§i ro trách nhiệm pháp lý cho các bên khác bất cứ khi nào có thể.
Vá» phương diện quản lý rá»§i ro, hồ sÆ¡ bệnh án cÅ©ng là má»™t yếu tố rất quan trá»ng trong việc phòng ngừa và giảm thiểu những háºu quả bất lợi tiá»m tàng cá»§a các vụ kiện do sÆ¡ suất. Cuối cùng, nó Ä‘óng vai trò cÆ¡ sở cho việc biện há»™ các vụ kiện và yêu cầu bồi thưá»ng do sÆ¡ suất. Hồ sÆ¡ bệnh án nếu được bảo quản kém, không đầy đủ, thiếu chính xác, khó Ä‘á»c hoặc bị thay đổi sẽ tạo nên mối nghi ngá» liên quan đến việc Ä‘iá»u trị bệnh nhân. Ngược lại, nó sẽ là tài liệu pháp lý chính xác và phản ánh toàn bá»™ việc chăm sóc sức khá»e bệnh nhân, đồng thá»i sẽ trở thành nhân chứng khách quan trước há»™i đồng xét xá».
Nhiá»u bác sÄ© cảm thấy rằng bản cam kết đồng ý thá»±c hiện trước má»™t thá»§ thuáºt Ä‘iá»u trị hay trước khi phẫu thuáºt,… chỉ là hình thức cần thiết để có được chữ ký cá»§a bệnh nhân. Thay vào Ä‘ó, bản cam kết nên là quá trình truyá»n thông mà qua Ä‘ó, bệnh nhân vá»›i sá»± tư vấn và há»— trợ cá»§a bác sÄ©, sẽ quyết định được việc Ä‘iá»u trị cho chính há». Quá trình này há»— trợ quan trá»ng việc phát triển sá»± tin tưởng giữa bệnh nhân và thầy thuốc, đồng thá»i cÅ©ng thưá»ng là cuá»™c thảo luáºn quan trá»ng nhất giữa bệnh nhân và bác sÄ© cá»§a há». Bệnh nhân có thể kiện hay yêu cầu bồi thưá»ng Ä‘ôi khi chỉ dá»±a vào việc bệnh viện hoặc bác sÄ© không cho há» sá»± cam kết đồng ý hoặc sá»± đồng ý đưa ra Ä‘ã không được dá»±a trên thông tin đầy đủ và thích hợp. Loại yêu cầu bồi thưá»ng này thưá»ng xảy ra khi có hành động sÆ¡ suất hoặc sai sót Ä‘iển hình. Do Ä‘ó, dưới góc độ quản lý rá»§i ro, qui trình cam kết đồng ý Ä‘óng má»™t vai trò rất quan trá»ng trong việc giảm thiểu các vụ kiện và yêu cầu bồi thưá»ng cho bệnh viện và nhân viên y tế.
Khả năng kiểm soát bệnh truyá»n nhiá»…m cá»§a bệnh viện cÅ©ng là má»™t yếu tố quan trá»ng trong ná»— lá»±c quản lý rá»§i ro tổng thể cá»§a bệnh viện, bao gồm: ngăn chặn và báo cáo các bệnh truyá»n nhiá»…m; phòng ngừa dịch tiết cÆ¡ thể và máu, phòng ngừa kim tiêm và xá» lý chất thải y tế Ä‘úng cách. Những biện pháp phòng ngừa có thể giảm thiểu sá»± truyá»n bệnh từ bệnh nhân cho nhân viên y tế đồng thá»i giảm khả năng lây truyá»n qua bệnh nhân khác. Việc xá» lý chất thải y tế không Ä‘úng cách, không chỉ có tiá»m năng gây thiệt hại cho bệnh nhân và nhân viên y tế, mà còn ảnh hưởng đến sức khá»e cá»™ng đồng.
Bệnh viện phải cam kết đảm bảo các quyá»n lợi cá nhân cá»§a tất cả bệnh nhân được tôn trá»ng trong suốt thá»i gian nằm viện. Những bệnh nhân được Ä‘áp ứng Ä‘iá»u này thưá»ng cảm thấy hài lòng hÆ¡n, và vá» phương diện quản lý rá»§i ro, há» sẽ ít phàn nàn khiếu nại hÆ¡n, mà Ä‘iá»u này thưá»ng dẫn đến yêu cầu bồi thưá»ng hoặc kiện tụng.
Tóm lại, các mục tiêu cá»§a chương trình quản lý rá»§i ro tổng thể trong bệnh viện là xác định các khu vá»±c có rá»§i ro thá»±c tế hay tiá»m ẩn; ngăn chặn càng nhiá»u càng tốt các thiệt hại cho bệnh nhân và nhân viên y tế; đồng thá»i phòng ngừa hoặc giá»›i hạn tổn thất tài chính cho bệnh viện và nhân viên bệnh viện. Tổn thất tài chính có thể xảy ra theo nhiá»u cách. Nhìn từ khía cạnh quản lý rá»§i ro, các mối quan tâm chá»§ yếu là những tổn thất tài chính gắn liá»n vá»›i các rá»§i ro vốn có tồn tại trong việc cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khá»e mà có thể dẫn đến việc bệnh nhân kiện bệnh viện hoặc nhân viên y tế yêu cầu bồi thưá»ng do sai sót chuyên môn. Yếu tố then chốt trong sá»± thành công cá»§a chương trình quản lý rá»§i ro trong việc phòng ngừa và giảm bá»›t yêu cầu bồi thưá»ng gắn liá»n vá»›i tổn thất tài chính là sá»± tham gia cá»§a các bác sÄ©, Ä‘iá»u dưỡng, nhân viên y tế khác và nhân viên bệnh viện trong việc thá»±c hiện các chiến lược quản lý rá»§i ro hiệu quả. Má»—i má»™t cá nhân phải tá»± cam kết giảm bá»›t rá»§i ro.
BS. LÊ BÌNH PHÆ¯Æ NG - BV Äa khoa Hoàn Mỹ Sài Gòn
Tài liệu tham khảo:
1. Roberta Carroll. Risk Management Handbook for Health Care Organizations. 3rd edition, Jossey-Bass, A Wiley Company, 2001.
2. Yale-New Haven Hospital & Yale University School of Medicine. Risk management handbook. 1997.
3. Kavaler, Florence.; Spiegel, Allen D. Risk Management in Health Care Institutions. Jones and Bartlett Publishers International, 1997. |