|
Các yếu tố nguy cÆ¡ gây loãng xương bao gồm:
- Lá»›n tuổi; á»m và nhá» ngưá»i; Có tiá»n sá» gia Ä‘ình bị loãng xương; Do dùng thuốc; thưá»ng gặp ở Phụ nữ da trắng hay phụ nữ Châu Á; Bị thiếu xương (nghÄ©a là khối xương thấp)
Loãng xương là má»™t bệnh lý thầm lặng và thông thưá»ng bạn chỉ biết bạn bị loãng xương khi bạn bị gãy xương. Xét nghiệm Ä‘o máºt độ xương là cách tốt nhất để kiểm tra tình trạng xương. Äể giữ xương được chắc, hãy ăn nhiá»u canxi và vitamin D, táºp thể dục và không hút thuốc. Nếu cần có thể dùng thêm thuốc.
Xét nghiệm Ä‘o máºt độ xương là cách tốt nhất để kiểm tra tình trạng xương
Canxi và Vitamin D: quan trá»ng suốt Ä‘á»i
Thá»±c phẩm chúng ta ăn chứa nhiá»u loại vitamin, khoáng chất, và các chất dinh dưỡng khác giúp cÆ¡ thể chúng ta khoẻ mạnh. Äặc biệt 2 loại chất dinh dưỡng, canxi và vitamin D, rất cần cho xương chắc khoẻ .
A. Vai trò cá»§a Canxi
Canxi cần cho tim, cÆ¡ bắp, và thần kinh để hoạt động bình thưá»ng và giúp máu Ä‘ông. Thiếu canxi góp phần Ä‘áng kể gây ra loãng xương. Nhiá»u nghiên cứu cho thấy rằng, chế độ ăn ít canxi có liên quan đến khối xương thấp và tá»· lệ gãy xuÆ¡ng cao. Nhiá»u khảo sát vá» dinh dưỡng ở Mỹ chỉ ra rằng hầu như nhiá»u ngưá»i không ăn đủ lượng canxi cần thiết để có và duy trì được hệ xương chắc khoẻ.
|
Lượng Canxi cần dùng theo khuyến cáo
|
|
Tuổi
|
Lượng canxi (mg)
|
|
SÆ¡ sinh
|
|
< 6 tháng tuổi
|
210
|
|
6 tháng tuổi đến 1 tuổi
|
270
|
|
Trẻ em/ thiếu niên
|
|
1 đến 3 tuổi
|
500
|
|
4 đến 8 tuổi
|
800
|
|
9 đến 18 tuổi
|
1,300
|
|
Ngưá»i lá»›n (nam và nữ)
|
|
19 đến 50 tuổi
|
1,000
|
|
trên 50 tuổi
|
1,200
|
|
Mang thai và cho con bú
|
|
18 tuổi hay trẻ hơn
|
1,300
|
|
19 đến 50 tuổi
|
1,000
|
Má»™t số thá»±c phẩm giàu canxi không chất béo:
|
Thực phẩm
|
Calcium (mg)
|
|
Sữa, không béo, 1 ly
|
302
|
|
Yaourt, 1 ly
|
300
|
|
Äáºu nành, 1 ly
|
261
|
Má»™t số thá»±c phẩm giàu canxi không chất béo
Thiếu Canxi là nguyên nhân loãng xương: Mặc dù chế độ ăn cân bằng có bổ sung canxi, nhưng nhiá»u đạm và muối lại là nguyên nhân làm tăng bài tiết canxi qua nước tiểu. Nên tránh ăn quá nhiá»u đạm và muối đặc biệt đối vá»›i những ngưá»i ăn ít canxi
Thuốc bổ Canxi: Nếu không ăn đủ canxi trong chế độ ăn, cần bổ sung thêm canxi. Lượng canxi bổ sung tùy thuá»™c vào lượng canxi hấp thu được từ thức ăn. Có nhiá»u loại muối canxi để uống, thưá»ng là canxi carbonate và canxi citrate. Tất cả các dạng canxi Ä‘á»u được hấp thu như nhau khi dùng chung vá»›i thức ăn trừ khi ngưá»i bệnh có vấn đỠvỠđưá»ng tiêu hóa. Thuốc bổ sung canxi được hấp thu tốt hÆ¡n ở liá»u nhá» (<=500mg) nhiá»u lần trong ngày. Ở nhiá»u ngưá»i thuổc bổ sung canxi được hấp thu tốt hÆ¡n khi dùng vá»›i thức ăn
B. Vai trò cá»§a Vitamin D
- CÆ¡ thể cần vitamin D để hấp thu canxi. Thiếu vitamin D sẽ không thể tạo đủ hormone calcitriol (dạng vitamin D có hoạt tính), dẫn đến không hấp thu đủ canxi từ thức ăn. Trong trưá»ng hợp này, cÆ¡ thể sẽ lấy canxi từ nÆ¡i dá»± trữ là xương, Ä‘iá»u này làm cho xương bị yếu Ä‘i và ngăn chặn việc tạo xương má»›i.
- Con ngưá»i có 3 cách thu nháºn vitamin D: qua da, từ thức ăn và từ thuốc. Vitamin D được hình thành má»™t cách tá»± nhiên bởi cÆ¡ thể sau khi phÆ¡i nắng. PhÆ¡i nắng trá»±c tiếp 15 phút vài lần trong tuần là đủ để tạo được lượng vitamin D cần thiết. Các chuyên gia khuyến cáo dùng má»—i ngày 400 – 600 IU vitamin D, từ thuốc hay thá»±c phẩm giàu vitamin D như lòng đỠtrứng, cá biển, gan và sữa bổ sung vitamin D. Không nên dùng quá 2000 IU má»—i ngày. Tuy nhiên, Ä‘ôi khi bác sÄ© kê toa liá»u cao cho những bệnh nhân thiếu hụt vitamin D.
Các nguồn cung cấp Vitamin D cần thiết cho cÆ¡ thể
- Hãy nhá»› rằng, má»™t chế độ ăn giàu canxi và vitamin D chỉ là má»™t phần cá»§a chương trình Ä‘iá»u trị hay ngăn ngừa loãng xương. CÅ©ng giống như táºp thể dục, hấp thu đủ lượng canxi là má»™t chiến lược giúp xương chắc khoẻ ở bất kỳ tuổi nào. Nhưng những chiến lược này có thể không đủ để chặn lại mất xương do lối sống, do dùng thuốc hay do mãn kinh. Bác sÄ© cá»§a bạn có thể sẽ quyết định có cần phải Ä‘iá»u trị loãng xương cùng vá»›i chế độ ăn và táºp thể dục hay không.
BS. NGUYỄN THỊ HOÀI THI
Chuyên khoa CÆ¡ Xương Khá»›p – BV Hoàn Mỹ Sài Gòn
|