Enterovirus 71 - Thủ phạm bệnh tay chân miệng | Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long
Nhi

Enterovirus 71 - Thủ phạm bệnh tay chân miệng

14-05-2008

Bắt đầu vào tháng 3, một đợt dịch bệnh lớn tay chân miệng (hand, foot and mouth disease – HFMD) đã bùng phát tại thành phố Fuyang, tỉnh An Huy (Anhui), Trung Quốc. Điều đáng chú ý là HFMD là một bệnh ở người do Enteroviruses thuộc họ Picornavirus gây nên, nó không giống như bệnh lỡ mồm long móng (Foot and mouth disease – FMD) ở súc vật gây ra bởi một loại Picornavirus khác.

HFMD thường gây bệnh ở trẻ em, bệnh khá phổ biến trên thế giới và có thể gây ra bởi một số Enteroviruses khác nhau. Nó lây truyền dễ dàng qua tiếp xúc trực tiếp với chất nhầy, nước bọt, phân của người bị nhiễm. Như các nhiễm trùng Enterovirus khác (bao gồm cả virus bại liệt – Polio), HFMD xảy ra dịch nhỏ vào những tháng mùa hè và mùa thu với thời gian ủ bệnh từ 3 – 7 ngày.

Mặc dù bệnh không có triệu chứng hoặc triệu chứng thường không được chú ý, các viruses này cũng có liên quan đến sự bùng phát thành dịch với triệu chứng nặng nề, thỉnh thoảng có tử vong. Đợt dịch hiện là một trường hợp như vậy. Xét nghiệm ban đầu về các bệnh hô hấp khác nhau, kết quả không phát hiện và kết luận được bệnh. Nhưng vào ngày 23/4, Enterovirus (EV71) đã được khẳng định. Đến ngày 08/5 có ít nhất 30 bệnh nhân tử vong đã được báo cáo và bệnh đã lan ra 11 thành phố và vài tỉnh ở Trung Quốc. Trong tất cả các trường hợp tử vong, có biến chứng trầm trọng như phù phổi (pulmonary oedema)

Sự phát triển của Enterovirus bắt đầu tại dạ dày ruột hoặc đường hô hấp, nhưng một khi virus đã hiện diện trong máu thì nó ảnh hưởng đến các mô và cơ quan khác nhau, gây nên các bệnh đa dạng. Về lâm sàng, thật sự khó phân biệt cụ thể nguyên nhân nhiễm enterovirus. Xét nghiệm chẩn đoán đối với enterovirus không phải bại liệt (non-polio enterovirus) đòi hỏi có phương tiện phòng thí nghiệm đặc biệt. Chẩn đoán bằng cách phát hiện virus ở mẫu hầu họng, phân hoặc mẫu cơ quan bị nhiễm ví dụ dịch não tủy, hoặc sinh thiết. Nồng độ kháng thể trung hoà (neutralizing antibody) tăng gấp 4 lần ở mẫu bệnh phẫm trong thời kỳ cấp tính và hồi phục của bệnh là bằng chứng cho nhiễm trùng gần đây. Hiện nay không có thuốc đặc hiệu để điều trị nhiễm virus, mặc dù có thể sử dụng globulin miễn dịch tiêm tĩnh mạch để có thể phòng ngừa bệnh nặng cho cá nhân bị tổn thương miễn dịch hoặc đe doạ tử vong.

Enterovirus 71 (EV71) được phân lập đầu tiên trong một đợt bùng phát bệnh về thần kinh tại California vào năm 1969. Một trong những loại enterovirus nguy hiểm, EV71 có mối liên hệ với vài vụ dịch bệnh về thần kinh nặng ở trẻ em, nhất là tại Đông Á, Một vụ dịch tại Đài Loan năm 1998 có 129.106 trường hợp được báo cáo, 405 trẻ em phải nhập viện và hơn 80 trường hợp tử vong. EV71 xuất hiện nỗi bật như là một enterovirus độc lực thần kinh (virulent neutropic enterovirus) quan trọng, đúng lúc với bệnh bại liệt gần được thanh toán, nhưng hiểu biết về cơ chế phân tử của vật chủ đối với nhiễm EV71 chưa nhiều.

Sự lây nhiễm của enterovirus gia tăng trong điều kiện sống đông đúc và vệ sinh kém. Cải thiện môi trường và vệ sinh hoàn cảnh là một biện pháp phòng bệnh quan trọng. Một biện pháp để tránh nhiễm enterovirus là rửa tay thường xuyên, đặc biệt là sau khi thay tã hoặc đi vệ sinh, khử trùng bề mặt các đồ dùng với chất tẩy, giặt sạch các vết dơ bẩn trên áo quần. Trong thời gian có dịch, nên đóng cửa các cơ sở như trường học, nuôi dạy trẻ để giảm sự lan truyền bệnh trong số trẻ em với nhau. Các chuyên gia y tế công cộng Trung Quốc tiên lượng rằng số cas bệnh sẽ tiếp tục tăng cao và đỉnh điểm sẽ vào tháng 6 và tháng 7.


BS Hồ Văn Sanh – BV Hoàn Mỹ Cửu Long
Biên dịch từ The latest news about microbiology and your chance to comment - Website Microbiologybites.wordpress.com -Posted by ajcann on May 12, 2008